గండి ఆంజనేయస్వామి దేవాలయం చరిత్ర

స్వయంగా  శ్రీరాముడే చెక్కిన శిల్పం

మనదేశంలో అత్యంత ప్రముఖంగా పేర్కొనదగిన హనుమత్‌క్షేత్రాలు చాలా  ఉన్నాయి. ఆ ఆలయాలలో హనుమ స్వయంభువుడై వెలిసినట్లు చెబుతారు.

 అయితే, కేవలం ఒక్కచోట మాత్రం హనుమకు ఆరాధ్యదైవమైన శ్రీరామచంద్రుడు తన బాణం మొనతో హనుమ ఆకారాన్ని చెక్కటం... తన స్వామి చెక్కిన ఆ చిత్రంలోకి హనుమ స్వయంగా వచ్చి నిలవడం కనిపిస్తుంది. అదే కడప జిల్లా వేంపల్లెకు దగ్గరలోని గండి ఆంజనేయస్వామి ఆలయం. 

 

శ్రీరాముడు లంకకు వెళ్లేటప్పుడు హనుమంతుడి తండ్రి అయిన వాయుదేవుడు ఈ ప్రాంతంలో తపోనిష్టుడై ఉన్నాడు. రాముడికి ఆశీస్సులు అందించిన వాయుదేవుడు, తిరుగు ప్రయాణంలో రావణుడిని సంహరించి వచ్చేటప్పుడు ఇదే మార్గంలో రావాలని కోరాడు. 

 వాయుదేవుని కోరిక ప్రకారం సింహళ (శ్రీలంక) విజయ యాత్ర ముగించుకొని తిరిగి వచ్చేటప్పుడు రాముడు తన పరివారంతో సహా ఒకరోజు ఇక్కడ బస చేశాడు.

 వాయుదేవుడు శ్రీరాముడికి స్వాగతం ఇవ్వడం కోసం రెండు కొండలకు మధ్యలో ఒక బంగారు తోరణం నిర్మించాడు.శ్రీరాముడు అక్కడ ఒకచోట విశ్రాంతి తీసుకుంటూ ఒక శిలపై తన బాణపు ఉలితో ఆంజనేయుడి రూపాన్ని చిత్రించాడు.

కాలి చిటికెన వేలిని చెక్కేలోగా రాహుకాలం రావడంతో అంతటితో వదిలేశాడట రాముడు. ఆ శిలను అక్కడినుంచి తరలిద్దామని చూడగా, వేలినుంచి రక్తం కారడంతో స్వామి వారక్కడ సజీవరూపులై ఉన్నారని తెలుసుకుని, చేసేదేమీ లేక ఆ స్థలంలోనే ఆలయాన్ని నిర్మించారట. అదే గండి వీరాంజనేయస్వామి దేవాలయం. 

ఇక్కడ స్వామివారి ఒక పాదానికి చిటికెనవేలు ఉండదు. ఆ చిటికెనవేలును చెక్కేందుకు ఎవరు ప్రయత్నించినా స్వామివారి విగ్రహం నుంచి రక్తం వస్తుంది. అందుకే ఇక్కడి మూర్తిని సజీవ ఆంజనేయ స్వామి మూర్తిగా పేర్కొంటారు. 

దేవతానుగ్రహం వల్ల పుణ్యాత్ములకు అవసాన దశలో ఆ బంగారు తోరణం కనిపిస్తుందని విశ్వాసం.

పవిత్ర పాపాఘ్ని నది

పాపాలను నశింపజేసేది కాబట్టి ఈ నదికి పాపాఘ్ని అని పేరు వచ్చింది.  పాపాఘ్ని నది గండి క్షేత్రంలో ఆంజనేయస్వామి ఆలయానికి ఎదుట దక్షిణం నుండి ఉత్తర ప్రవాహం ఉండటంతో మరింత ప్రాశస్త్యాన్ని సంతరించుకుంది.

ఏటా శ్రావణ మాసంలో ఇక్కడ శ్రావణ మాస ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. 

 దుష్టశక్తులను తరిమికొట్టే దేవుడి గానే గాక సంతానప్రదాతగా కూడా స్వామికి పేరుంది. 

గండి ఆంజనేయస్వామిని కొలిస్తే సంతానం కలుగుతుందన్న నమ్మకం ఉండటంతో భక్తుల సందడి అధికంగా ఉంటుంది.

The Masters of Wisdom - God beyond creation

People call the eternal One with different names. 

For want of terms the Absolute is called “the God beyond creation” who functions as God in creation. In the Indian mythology the all-permeating God in creation is called Vishnu. 

In the West he is called the Cosmic Christ or Adam Kadmon, Amadeus or also the Second Logos, the One who pervades and fills all the 7 planes. 

Whatever is the term it refers to the same, although the followers of different creeds think they are different and that their own concept of God is the right one. 

No matter which names and forms of worship are used, we should have no objections. It is important to understand the basic idea instead of getting confused by names.

The Vedic seers worshipped all forms, colours etc. as a manifestation of the one Lord. 

For them Vishnu is the light of awareness which fulfils all. It is like the electric current; we cannot see it, but when we operate the light switch, it is immediately apparent within the lamp. 

We realise its presence through the illumined lamp; the light is its manifestation. 

Thus in olden times people worshipped the presence of the Lord as the Light beyond the Sun, as the all-pervading principle.

The sages visualised the creation sprouting from the subtlest to the grossest in layers. 

They divided the three-fold existence into matter, force and consciousness and symbolically called the planes “Vishnu”, “Vasudeva” and “Narayana”. Here Vishnu is all that appears in shape, colour, number etc. 

All that exists as the centre, or as the indweller of a consciousness unit from atom to man, is Vasudeva, and the universal consciousness, which is the one background of the units of consciousness, is Narayana.

With this division Vishnu is the Lord who pervades the name, form and the other objects of the senses and mind with his presence.

Vasudeva is the Lord who lives in everyone and presides over our behaviour. He helps us release the baser emotions of the astral plane, such as lust and anger, that are ever stimulated as we experience the behaviour of others.

In Narayana the devotee finds the ultimate liberation of his individual consciousness. 

This third step places the purified consciousness of the soul in its proper abode, the oversoul, the Spirit in all. The Yogis merge in it, nothing else enters their mind. 

They remain in this pervading consciousness, which again, is called Vishnu. Therefore, the Indians say, “All is Vishnu”, and the Bhagavatam says we should visualise and worship him in all. 

After having found the Cosmic Christ in himself and experienced him as working through himself, Jesus said, “For in him we live, move, and have our being”.

నిజం వేరు, సత్యం వేరు

"నిజాలు, సత్యాలు ఈ రెండూ సాధనకు ఏవిధంగా ఉపకరిస్తాయి ?"

*నిజం వేరు, సత్యం వేరు ! బాహ్యరూపంలో పలు అవయవాలతో కనిపించే విగ్రహం మూల పదార్థమైనా సిమెంటు రూపంలో ఒక్కటే. మారనిది సత్యంగానూ, కనిపించే మార్పు నిజంగానూ అర్థం చేసుకోవటం వివేకం. భిన్నరూపాల్లో మార్పుగా కనిపించే విగ్రహాలకు, మారని మన అంతరంగమే మూలం. ఆ అంతరంగంలో శాశ్వత రూపంతో ఉన్న ఏకత్వమే సత్యం. 

భగవంతుడిని ఏ విగ్రహరూపంలో కొలిచినా అంతరంగంలో అది మనని ఆ ఏకత్వస్థితికే చేరుస్తుంది. ప్రస్తుతం 40 సంవత్సరాలున్న వ్యక్తిని పదేళ్లకు ముందు వయసు అడిగితే 30 సంవత్సరాలు అని చెప్తాడు. అతడి వయస్సులో, దేహంలో మార్పు వస్తుంది కానీ చిన్ననాటి నుండి వృద్ధాప్యం వరకు శరీరములో ఉండి నేను అంటున్న వ్యక్తి మాత్రం మార్పు లేకుండా నేనుగానే ఉంటాడు. 

మారుతున్నవి ఎప్పుడూ సత్యాలు కాలేవు. కనుక దేహం దాని వయసు కేవలం నిజాలేకానీ సత్యాలుకావు. నిజాలు కాలానికి బందీలు. సత్యం కాలాతీతమైనది. ఎప్పటికీ ఉండే ఆ నేను సత్యం. మార్పు చెందుతుండే దేహం అసత్యం. వైరాగ్యం అంటే అన్నీ వదులుకోవటం కాదు. 

నిజానికి, సత్యానికి ఉన్న తేడా గమనించగలగటమే వైరాగ్యం. మనకున్న ఇల్లు, కారు, భార్య, పిల్లలు నిజాలే కానీ సత్యాలు కావని గుర్తించటం వైరాగ్యంలో భాగమే !*_

{ఆధార గ్రంథం : "శ్రీరమణీయం"}

'విగ్రహం గుడిలో, అనుగ్రహం మనలో..!'

Quiz on Ramayanam 108 questions

రామాయణం చదవాలనే ఆసక్తి అందరిలోను పెరగాలనే సదుద్దేశ్యంతో ప్రాథమిక విజ్ఞానం కోసం తయారు చేయబడిన కొన్ని ప్రశ్నలు మాత్రమే ఇవి.

1. శ్రీ మద్రామాయణము రచించిన మహర్షి ఎవరు?

= వాల్మీకి.

2. వాల్మీకి మహర్షికి రామాయణ గాథను ఉపదేశించిన ముని ఎవరు?

= నారదుడు.

3. రామకథను వినిన తర్వాత వాల్మీకి మహర్షి, మధ్యాహ్న స్నానానికి ఏ నదికి వెళ్లాడు?

= తమసా నది.

4. శ్రీమద్రామాయణంలో మొత్తం ఎన్ని శ్లోకాలు వున్నాయి?

=24,000.

5. శ్రీమద్రామాయణాన్ని గానము చేస్తూ మొదట ప్రచారం చేసిందెవరు?

=కుశలవులు.

6. అయోధ్యా నగరం ఏ నది ఒడ్డున ఉన్నది?

=సరయూ నది.

7. అయోధ్య ఏ దేశానికి రాజధాని?

=కోసల రాజ్యం.

8. దశరథ మహారాజుకు ఆంతరంగికుడైన మంత్రి ఎవరు?

=సుమంత్రుడు.

9. దశరుథుని భార్యల పేర్లు ఏమిటి?

=కౌసల్య, సుమిత్ర, కైకేయి.

10. సంతానం కోసం దశరథుడు చేసిన యాగం పేరు?

=పుత్రకామేష్ఠి.

11. యజ్ఞకుండమునుండి వెలువడిన దివ్య పురుషుడు ఇచ్చిన పాయసాన్ని దశరథుడు తన భార్యలకు ఎట్లు పంచెను?

= కౌసల్యకు 50%, సుమిత్రకు 25%, కౌకేయికి 12.5%, మిగిలిన 12.5% మళ్లీ సుమిత్రకు.

12. బ్రహ్మదేవుని ఆవలింత నుండి పుట్టిన వానరుడెవరు?

=జాంబవంతుడు.

13. వాలి ఎవరి అంశతో జన్మించెను?

= దేవేంద్రుడు.

14. వాయుదేవుని వలన జన్మించిన వానరుడెవరు?

=హనుమంతుడు.

15. కౌసల్య కుమారుని పేరేమిటి?

=శ్రీరాముడు.

16. భరతుని తల్లి పేరేమిటి?

=కైకేయి.

17. రామలక్ష్మణ భరత శత్రుఘ్నలలో కవలలు ఎవరు వారి తల్లి పేరేమిటి?

=లక్ష్మణ, శత్రుఘ్నులు- తల్లి సుమిత్ర.

18. రామలక్ష్మణ భరత శత్రుఘ్నులకు నామకరణము చేసిన మహర్షి ఎవరు?

=వసిష్ఠుడు.

19. విశ్వామిత్రుడు వచ్చేనాటికి రాముని వయస్సు?

=12 సంవత్సరములు.

20. విశ్వామిత్రుని యజ్ఞానికి విఘ్నాలను కల్పిస్తున్న రాక్షసులెవరు?

=మారీచ, సుబాహులు.

21.  రామునికి అలసట, ఆకలి లేకుండా వుండుటకు విశ్వామిత్రుడు ఉపదేశించిన మంత్రం పేరేమిటి?

=బల-అతిబల.

22. విశ్వామిత్రుని ఆశ్రమం పేరు?

=సిద్ధాశ్రమం.

23. తాటక భర్త పేరేమిటి?

=సుందుడు.

24. తాటకను శపించిన మహర్షి ఎవరు?

=అగస్త్యుడు.

25. గంగను భూమికి తెచ్చుటకు తపస్సు చేసినదెవరు?

=భగీరథుడు.

26. గంగకు జాహ్నవి అనే పేరు ఎందుకు వచ్చెను?

=జహ్ను మహర్షి చేత త్రాగివేయబడుటచే.

27. అహల్య భర్త ఎవరు?

=గౌతమ మహర్షి.

28. జనక మహారాజు ఆస్థాన పురోహితుడెవరు?

=శతానందుడు.

29. సీత ఎవరికి జన్మించెను?

=నాగటి చాలున జనకునికి దొరికెను.

30. శివుడు తన ధనుస్సును ఏ మహారాజు వద్ద వుంచెను?

=దేవరాతుడు.

31. శివధనుస్సును తయారు చేసినదెవరు?

=విశ్వకర్మ.

32. భరత శత్రుఘ్నల భార్యల పేర్లు?

=మాండవి, శృతకీర్తి.

33. లక్ష్మణుని భార్యయైన ఊర్మిళ తండ్రి ఎవరు?

=జనకుడు.

34. జనకుడి తమ్ముడి పేరు ఏమిటి?

=కుశధ్వజుడు.

35. పరశురాముడు శ్రీరామునికి యిచ్చి ఎక్కుపెట్టమన్న ధనుస్సు పేరేమిటి?

=వైష్ణవ ధనుస్సు.

36. భరతుని మేనమామ పేరు ఏమిటి?

=యధాజిత్తు.

37. దశరధుని వరాలు కోరమని కైకను ప్రేరేపించినదెవరు?

=మంధర.

38. కైక దశరథుణ్ణి వరాలు కోరినపుడు భరతుడెచట వుండెను?

=గిరివ్రజపురం, మేనమామ యింట.

39. రాముని మిత్రుడు గుహుడు వుండే ప్రాంతమేది?

=శృంగిబేరపురం.

40. సీతారాములు తమ వనవాసం మొదటిరోజు రాత్రి ఏ వృక్షం క్రింద నిద్రించెను?

=గారచెట్టు.

41. శ్రీరాముని వనవాసమునకు చిత్రకూటము తగినదని సూచించిన ముని ఎవరు?

=భారద్వాజ ముని.

42. పర్ణశాలకు సమీపములోని నది పేరేమిటి?

=మాల్యవతీ.

43. దశరథుని శవమును భరతుడు వచ్చే వరకు ఏడు రోజులపాటు ఎక్కడ భద్రపరిచారు?

=తైలద్రోణములో.

44. శ్రీరామునితో నాస్తికవాదన చేసినదెవరు?

=జాబాలి.

45. భరతుడు రాముని పాదుకలనుంచిన పట్టణమేది?

=నందిగ్రామము.

46. అత్రిమహాముని భార్య ఎవరు?

=అనసూయ.

47. దండకారణ్యంలో రామలక్ష్మణులను ఎదుర్కొన్న మొదటి రాక్షసుడెవరు?

=విరాధుడు.

48. పంచవటిలో నివసింపుమని రామునికి సలహా ఇచ్చినదెవరు?

=అగస్త్యుడు.

49. పంచవటి ఏ నదీతీరమున ఉన్నది?

=గోదావరి.

50. లక్ష్మణుడు ఎవరి చెవులు ముక్కు కోసెను?

=శూర్ఫణఖ.

51. ఖరదూషణాది పదునాలుగు వేల మంది రాక్షసులు ఎక్కడినుండి పంచవటికి వచ్చెను?

=జనస్థానము.

52. సీతను అపహరించుటకు రావణుడు ఎవరి సహాయము కోరెను?

=మారీచుడు.

53. సీత రాముడిని కోరిన మాయా మృగం ఏది?

=బంగారులేడి.

54. సీతను తీసుకుపోతున్న రావణునితో యుధ్ధము చేసిన పక్షి ఎవరు?

=జటాయువు.

55. సీతను అన్వేషించుచున్న రామలక్ష్మణులకు అరణ్యములోని మృగములు ఏ దిక్కుకు సంకేతము చూపెను?

=దక్షిణపు దిక్కు.

56. సీతాన్వేషణలో వున్న రామలక్ష్మణులు ఏ రాక్షసుని హస్తములలో చిక్కుకొనెను?

=కబంధుని.

57. సీతాన్వేషణలో రామలక్ష్మణులు చేరుకున్న శబరి ఆశ్రమం ఏ నదీ తీరాన, ఏ వనంలో వున్నది?

=మతంగ వనం, పంపానదీ.

58. సుగ్రీవాదులు ఏ పర్వత ప్రాంతంలో నివసించు చుండెను?

=ఋష్యమూక పర్వతం.

59. రామలక్ష్మణులను గురించి తెలుసుకొనుటకై వారివద్దకువుడు ఎవరిని పంపెను?

=హనుమంతుడు.

60. రామసుగ్రీవుల మైత్రి ఎవరి సాక్షిగా జరిగెను?

=అగ్ని సాక్షిగా.

61. రాముడు తన బాణములు దేనితో తయారు చేయబడినవని సుగ్రీవునికి చెప్పెను?

=కుమారస్వామి జనించిన వనములోని బంగారు కాండములు.

62. సుగ్రీవుని భార్య పేరు?

=రుమ.

63. వాలి భార్యపేరు?

=తార.

64. వాలి సుగ్రీవుల రాజ్యము పేరేమిటి?

=కిష్కింధ.

65. వాలిని కవ్వించి పారిపోయి బిలంలో దాక్కున్న రాక్షసుడు పేరేమిటి?

=మాయావి.

66. హిమవంతుని సలహాతో వాలితో యుద్ధానికి వచ్చిన రాక్షసుడు ఎవరు?

=దుందుభి.

67. వాలి విసిరిన దుందుభి కళేబరం ఎవరి ఆశ్రమంలో పడెను?

=మతంగముని.

68. వాలి కుమారుని పేరేమిటి?

=అంగదుడు.

69. రాముడు ఒకే బాణంతో ఎన్ని సాలవృక్షములను భేదించెను?

=ఏడు.

70. సుగ్రీవుని రాజ్యాభిషేకము తర్వాత రామలక్ష్మణులు ఎక్కడ నివసించెను?

=ప్రసవణగిరి.

71. సీతాన్వేషణ కోసం సుగ్రీవుడు *తూర్పు* దిక్కుకు పంపిన వానర సేనకు నాయకుడెవరు?

=వినతుడు.

72. సీతాన్వేషణ కోసం సుగ్రీవుడు *దక్షిణ* దిక్కుకు పంపిన వానర సేనకు నాయకుడెవరు?

=అంగదుడు.

73. సుగ్రీవునికి,  సీతాన్వేషణ కోసం *పశ్చిమ* దిక్కుకు పంపబడిన సుషేణునికి బంధుత్వమేమిటి?

=మామగారు, తార తండ్రి.

74. సీతాన్వేషణ కోసం సుగ్రీవుడు *ఉత్తర* దిక్కుకు పంపిన వానర సేనకు నాయకుడెవరు?

=శతబలుడు.

75. సీతాన్వేషణ కోసం సుగ్రీవుడు వానరులకు ఎంత సమయం గడువిచ్చెను? 

=మాసం (ఒక నెల).

76. హనుమంతుడు ఏ దిక్కుకు వెళ్లిన వానరసేనలో వుండెను?

=దక్షిణ దిక్కు.

77. సీతకు ఆనవాలు కొరకై రాముడు హనుమంతునికి ఏమిచ్చెను?

=తన (రామ) పేరు చెక్కబడిన ఉంగరము.

78. హనుమంతుడు మొదలైన వానరులు చిక్కుకున్న బిలం (లోయ)లో వున్న తాపసి పేరేమిటి?

=స్వయంప్రభ.

79. సముద్రమవతల వున్న రావణునిని, సీతను చూడగల్గుతున్నానని వానరులకు చెప్పిన పక్షి పేరేమిటి?

=సంపాతి.

80. హనుమంతుని తల్లి యైన అంజన అసలు పేరు?

=పుంజికస్థల.

81. హనుమంతుడు సముద్రమును లంఘించుటకు ఎక్కిన పర్వతం పేరేమిటి?

=మహేంద్రపర్వతము.

82. హనుమంతుడు సముద్రం దాటుతున్నపుడు విశ్రమించమంటూ ఆతిధ్యమిచ్చిన పర్వతం ఎవరు?

=మైనాకుడు.

83. హనుమంతుని శక్తిని పరీక్షించుటకు దేవతలు సముద్రంలో నియమించిన నాగమాత పేరేమిటి?

=సురస.

84. హనుమంతుని నీడను ఆకర్షించి హనుమంతుని తనవైపు లాగిన సముద్ర జంతువు పేరేమిటి?

=సింహిక.

85. హనుమంతుడు లంఘించిన సముద్రం పొడవెంత?

=నూరు యోజనములు.

86. లంకలో హనుమంతుడు దిగిన పర్వతం పేరేమిటి?

=లంబ పర్వతం.

87. హనుమంతుడు సీతను కనుగొన్న వనం పేరేమిటి?

=అశోక వనం.

88. రావణుడు సీతకు ఎన్ని మాసములు గడువిచ్చెను?

=రెండు.

89. రామునకు విజయము, రాక్షసులకు వినాశము వచ్చునని కలగన్న రాక్షస స్త్రీ ఎవరు?

=త్రిజట.

90. హనుమంతుడు చెట్టుపై దాగివుండి సీతకు వినబడునట్లు ఎవరి కథ వినిపించెను?

=రామ కథ.

91. రామునికి నమ్మిక కలుగుటకై సీత హనుమంతునికి యిచ్చిన ఆభరణం పేరేమిటి?

=చూడామణి.

92. హనుమంతుడు లంకలో ఎంతమంది రావణుని కింకరులను వధించెను?

=ఎనభై వేలమంది.

93. హనుమంతుడు ఎవరి అస్త్రముచే బంధింపబడి రావణుని వద్దకు పోయెను?

=ఇంద్రజిత్తు సంధించిన బ్రహ్మాస్త్రం.

94. దూతను వధించుట తగదని రావణునికి బోధించినదెవరు?

=విభీషణుడు.

95. తిరిగి వచ్చిన హనుమంతునితో కలసి వానరులు ఆనందంతో ధ్వంసం చేసిన సుగ్రీవునికి యిష్టమైన వనం పేరేమిటి?

=మధువనం.

96. వానరులు వనం ధ్వంసం చేస్తున్న విషయం సుగ్రీవునికి చేరవేసిన దెవరు?

=మధువన రక్షకుడూ, సుగ్రీవుని మేనమామ ఐన దధిముఖుడు.

97. సీతజాడ తెలుసుకుని వచ్చిన హనుమంతునికి రాముడిచ్చిన బహుమతి?

=ఆలింగన సౌభాగ్యం.

98. సముద్రం దాటుటకు నూరు యోజనములు సేతువు నిర్మించిన వానర ప్రముఖుడి పేరేమిటి?

=నీలుడు.

99. ఇంద్రజిత్తు ఏ ప్రదేశంలో హోమం చేయుచుండగా లక్ష్మణుడు వధించెను?

=నికుంభిల.

100. రామునికి ఆదిత్యహృదయం స్తోత్రమును ఉపదేశించిన ముని ఎవరు?

=అగస్త్యుడు.

101. రావణుని వధించుటకు రామునికి రథం పంపినదెవరు?

=ఇంద్రుడు.

102.  రామ రావణ యుద్ధంలో రాముని రథసారధి ఎవరు?

=మాతలి.

103. రావణ వధానంతరం లంకనుండి సీతారామ లక్ష్మణ వానరులతో బయలుదేరిన పుష్పకవిమానం అయోధ్య చేరేలోపు ఎక్కడ, ఎవరికోసం ఆగుతుంది?

=కిష్కింధలో, వానరుల భార్యలు కూడా పుష్పకవిమానంలో ఎక్కడం కోసం!

104. గుహునకు, భరతునికి తన రాకను తెలియచేయుటకు శ్రీరాముడు ఎవరిని ముందుగా పంపెను?

=హనుమంతుడు.

105. అయోధ్యలో సీతారాముల ఊరేగింపు సమయంలో సుగ్రీవుడు ఎక్కిన ఏనుగు పేరేమిటి?

=శత్రుంజయం.

106.  శ్రీరాముడు అయోధ్యలో సుగ్రీవునికి అతిధి గృహంగా ఎవరి భవనము నిచ్చెను?

=స్వయంగా తన భవనమునే యిచ్చెను.

107. పట్టాభిషేక సమయంలో శ్రీరామునికి అలంకరించిన కిరీటం పూర్వం ఎవరిచే తయారు చేయబడినది?

=బ్రహ్మ.

108. శ్రీరామ పట్టాభిషేకం తర్వాత సీతాదేవి హనుమంతునికిచ్చిన  బహుమతి ఏమిటి?

=తన మెడలోని. ముత్యాలహారం. 

*శ్రీ రామ జయం!.... 

శ్రీరాముని వంశ వృక్షo

*ఈ వంశ పరంపర విన్నా చదివినా , పుణ్యం*

*బ్రహ్మ కొడుకు మరీచి*

*మరీచి కొడుకు కాశ్యపుడు.*

*కాశ్యపుడు కొడుకు సూర్యుడు.*

*సూర్యుడు కొడుకు మనువు.*

*మనువు కొడుకు ఇక్ష్వాకువు.*

*ఇక్ష్వాకువు కొడుకు కుక్షి.*

*కుక్షి కొడుకు వికుక్షి.*

*వికుక్షి కొడుకు బాణుడు.*

*బాణుడు కొడుకు అనరణ్యుడు.*

*అనరణ్యుడు కొడుకు పృధువు.*

*పృధువు కొడుకు త్రిశంఖుడు.*

*త్రిశంఖుడు కొడుకు దుంధుమారుడు.(లేదా యువనాశ్యుడు)*

*దుంధుమారుడు కొడుకు మాంధాత.*

*మాంధాత కొడుకు సుసంధి.*

*సుసంధి కొడుకు ధృవసంధి.*

*ధృవసంధి కొడుకు భరతుడు.*

*భరతుడు కొడుకు అశితుడు.*

*అశితుడు కొడుకు సగరుడు.*

*సగరుడు కొడుకు అసమంజసుడు.*

*అసమంజసుడు కొడుకు అంశుమంతుడు.*

*అంశుమంతుడు కొడుకు దిలీపుడు.*

*దిలీపుడు కొడుకు భగీరధుడు.*

*భగీరధుడు కొడుకు కకుత్సుడు.*

*కకుత్సుడు కొడుకు రఘువు.*

*రఘువు కొడుకు ప్రవుర్ధుడు.*

*ప్రవుర్ధుడు కొడుకు శంఖనుడు.*

*శంఖనుడు కొడుకు సుదర్శనుడు.*

*సుదర్శనుడు కొడుకు అగ్నివర్ణుడు.*

*అగ్నివర్ణుడు కొడుకు శ్రీఘ్రవేదుడు.*

*శ్రీఘ్రవేదుడు కొడుకు మరువు.*

*మరువు కొడుకు ప్రశిష్యకుడు.*

*ప్రశిష్యకుడు కొడుకు అంబరీశుడు.*

*అంబరీశుడు కొడుకు నహుషుడు.*

*నహుషుడు కొడుకు యయాతి.*

*యయాతి కొడుకు నాభాగుడు.*

*నాభాగుడు కొడుకు అజుడు.*

*అజుడు కొడుకు ధశరథుడు.*

*ధశరథుడు కొడుకు రాముడు.*

*రాముడి కొడుకులు లవ కుశలు . .*

ఇది శ్రీ రాముని వంశ వృక్షo ...

ముందు తరాలకు తెలయడానికి ఇలా రాయవాల్సి వచ్చింది. 

రామ రామ హరే హరే...

**********

"అన్నదాతా సుఖీభవ"

పూర్వం ఒక ఊరిలో చాలామంది కోటీశ్వరులుండేవారు. 

వారికి ఎన్ని కోట్లు ధనముంటే అన్ని జెండాలను వారి మేడలపై ఎగురవేస్తుండేవారు.

అటువంటి ఊళ్లో ఒకనాడు ఒక సాధుపుంగవుడు ప్రవేశించాడు. ఆయన ఆ జెండాల గురించి తెలుసుకొని అన్నింటిలోకి ఎక్కువ జెండాలున్న ఇంటిలోనికి ప్రవేశించాడు. ఆ ఇంటి యజమాని అరుగుమీదే కూర్చుని ఈ సన్యాసిని చూశాడు. 

"ఓహో ఏదో ఒక వంక పెట్టి నా దగ్గర డబ్బులు కాజేయడానికి కాబోలు వచ్చాడు ఈ దొంగ సన్యాసి" అని తలచి, స్వామి! ఈ ఇంటి యజమాని వూళ్లో లేడు. మీరింక వెళ్లవచ్చును అన్నాడు సన్యాసితో. ఆయనకు వెంటనే విషయం తెలిసిపోయింది.

'అలాగా! పాపం నేనాయనకు ఒక గొప్ప ఉపకారం చేద్దామని వచ్చానే! ప్రాప్తం లేదన్నమాట! అంటూ వెనుదిరిగాడు.

అపుడతను పరుగున వెళ్లి సన్యాసితో 'స్వామి! నేనే ఈ ఇంటి యజమానిని. నన్ను క్షమించండి. లోపలికి వచ్చి నన్ను అనుగ్రహించండి' అని ప్రార్థించాడు. లోపలికి తీసుకొని వెళ్లాక ఆ సన్యాసి అతనికి ధర్మసూక్ష్మాలు తెలియజేయడం ప్రారంభించాడు. 

చాలాసేపు విన్నాక యజమాని 'స్వామి! నా సమయం చాలా విలువైనది. నేనిలా వ్యర్థప్రసంగాలు వింటూ కూర్చుంటే నాకు కొన్ని లక్షలు నష్టం వస్తుంది. త్వరగా మీరు చేద్దామనుకున్న ఉపకారం ఏమిటో అనుగ్రహించండి అని తొందర పెట్టాడు.

అపుడా సన్యాసి యజమానితో ఇలా అన్నాడు. 'నీ ఆయుర్దాయం ఇక ఆరు సంవత్సరాలే ఉంది.  ఇదేనా!! ఆ గొప్ప ఉపకారం? అన్నాడు ధనికుడు అసహనంగా, సన్యాసి అతనికొక సూది ఇచ్చి  ఇది చాలా మహిమగల సూది. దీనిని నీ దగ్గర భద్రంగా దాచి, నువ్వు చనిపోయిన తర్వాత జాగ్రత్తగా నాకు చేర్చు అన్నాడు.

ధనికునికి కోపం తారాస్ధాయినంటింది. 'నీకు మతి చలించిందా? నేను చచ్చాక ఆ సూదిని నాతో తీసుకొని పోతానా? నీకెలా అందజేస్తాను' అని అరిచాడు. 

ఆ సాధుపుంగవుడు శాంతంగా 'నాయనా! మరణించాక ఈ సూదినే తీసుకొని పోలేనివాడివి ఈ లక్షలు, కోట్లు తీసుకొని పోగలవా? అని ప్రశ్నించాడు. ఆ వాక్యం ధనికుణ్ణి ఆలోచింపజేసింది. తద్వారా ధనికునికి జ్ఞానోదయమైంది. 

ఆసన్యాసి కాళ్లపై బడి 'స్వామీ! ఇప్పటి వరకూ అజ్ఞానంలో పడి కొట్టుకుంటూ ఎంత జీవితాన్ని వృధా చేసాను! ఇప్పటి నుండి దానధర్మాలు చేసి కొంత పుణ్యాన్నైనా సంపాదిస్తాను' అన్నాడు. 

ధనికుడు ఆ మరునాడు చాటింపు వేయించాడు. బంగారు నాణాలు పంచుతానని, అవసరమైన వారంతా వచ్చి తీసికొనండొహో!! అని. ఇంకేం? బోలెడంతమంది వచ్చి లైను కట్టారు. ధనికుడు గుమ్మం వద్ద తన గుమాస్తానొకడిని కూర్చోబెట్టాడు. నాణాలు పట్టికెళ్లినవారు ఏమంటున్నారో వ్రాయి అని అతడికి చెప్పాడు.

 ఆరోజు ఉదయం నుండి సాయంకాలం దాకా ధనికుడు వచ్చిన వారందరికీ ఇరవయ్యేసి బంగారు నాణాలు పంచాడు. సాయంకాలం పిలిచి ప్రజల అభిప్రాయాలు ఏమని వ్రాసావో చదవమన్నాడు.

గుమాస్తా చదవడం ప్రారంభించాడు.

1వ వాడు: ఇంకో 20 నాణాలిస్తే వీడిసొమ్మేం పోయింది? పిసినారి పీనుగ!

2వ వాడు: ఇంకో పదినాణాలు వేస్తే గానీ ఈ పూటకి తాగడానికి సరిపడా మద్యంరాదు. ఆ పదీ కూడా ఇవ్వచ్చు కదా. 

3వవాడు: అయ్యో! దీనికి మరో ఎనభై నాణాలు కలిపి ఇవ్వకూడదూ? నా కూతురికి ఓ నగ కొందును కదా?

అంతట ధనికుడు చెవులు మూసుకున్నాడు. చాలు చాలు చదవకు.. అని సాధు పుంగవుని వద్దకు పరుగెత్తాడు. స్వామీ, నేను ఈవిధంగా దానమిస్తే అందరూ ఏదో ఒక రకంగా అసంతృప్తే వ్యక్తపరచారు. ఎవరైనా సంతృప్తి పడితే నాకు పుణ్యం వస్తుంది కానీ అసంతృప్తి చెందితే నాకు పుణ్యం ఎలా వస్తుంది.. అంటూ వాపోయాడు. 

సాధువతనిని ఓదార్చి 'బాధపడకు నాయనా! ఈసారి షడ్రసోపేతంగా వండించి అందరికీ మంచి భోజనాలు పెట్టించు' అని బోధించాడు. ధనికుడు తన ఇంట్లో భోజనానికి రమ్మని మళ్లీ ఊరంతా చాటింపు వేయించాడు. 

మళ్లీ తన గుమాస్తా ప్రజల అభిప్రాయాలను వ్రాయమన్నాడు. మరునాడు రకరకాల పిండివంటలతో ఊరందరికీ కమ్మని భోజనం పెట్టాడు. ఆ సాయంత్రం తిరిగి గుమాస్తాను పిల్చి ప్రజాభిప్రాయాలు చదవమన్నాడు.

1వ వాడు: అన్నదాతా సుఖీభవ!

2వ వాడు: ఇంత కమ్మని భోజనం చేసి ఎన్నాళ్లయింది? బాబుగారు చల్లగా ఉండాలి.

3వ వాడు: అమ్మయ్య ! ఆకలి చల్లారింది. అయ్యగారు వారి బిడ్డలు అందర్నీ దేవుడు చల్లగా చూడాలి.

దాదాపు అందరూ ఇటువంటి అభిప్రాయాలే వ్యక్తపరచారు. ధనికుడు వింటూ ఆనందంతో పొంగిపోయాడు.

కోట్లు సంపాదించినపుడు అతడికి లభించని సంతృప్తి ఆనాడు లభించింది. అన్నదాన మహిమ ఎంతటిదో అతడు గుర్తించాడు. 

ఆరోజు నుండి నిత్యం అన్నదానం చేస్తూ అనేక అన్నదాన సత్రాలు కట్టించి , పేదవారి క్షుద్భాధను తీరుస్తూ అతడు తరించాడు.

*సర్వే జనా సుఖినోభవంతు*

"సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి"

"సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి" ఈ పాట మ్రోగని తెలుగింటి కళ్యాణము, రామాలయము తెలుగు నాట ఉండదంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఎన్ ఏ టి వారి సీతారామ కళ్యాణం 1961 చిత్రములో సముద్రాల రాఘవాచార్య వ్రాసిన ఈ పాట అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందింది.

ఇటువంటి పెళ్ళిపాటలు తెలుగింట అనాదిగా వస్తున్నవే..అలా వస్తున్న సంప్రదాయ గీతాన్ని ఆధారంగా వ్రాసిన గీతం ఇది.ఈ చిత్రానికి దాదాపు పది పండ్రెండేళ్ళ తరువాత తొలినాటి చిత్రాల సంగీత దర్శకుడు గాలి పెంచల నరసింహారావు సంగీతం చేసారు.అప్పటికే వయసు పైబడ్డ ఆయనకు సహాయకునిగా పూర్ణానందం వ్యవహరించారు.

గాలి పెంచల గా పిలివవబడే గాలి పెంచల నరసింహారావు గారు అంతకు ముందు 1950లవరకూ ప్రఖ్యాత తెలుగు సంగీత దర్శకుడు.ఆయన మొదటి చిత్రాలు ఆ చిత్రాల గీతాలు గుర్తుండకపోయినా ఈ కళ్యాణ గీతం ఎప్పటికీ తెలుగిళ్ళలో మారుమ్రోగుతూనే ఉంటుంది.


సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి
శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి

చరణం:

చూచువారలకు చూడముచ్చటట
పుణ్యపురుషులకు ధన్య భాగ్యమట 
భక్తి యుక్తులకు ముక్తి ప్రదమట.
సురలును మునులును చూడవచ్చునట

చరణం

దుర్జన కోటిని దర్పమడంచగ
సజ్జన కోటిని సంరక్షింపగ 
ధారుణి శాంతిని స్ధాపన చేయగ 
నరుడై పుట్టిన పురుషోత్తముని 

చరణం

దశరధరాజు సుతుడై వెలసి
కౌశికు యాగము రక్షణ చేసి 
జనకుని సభలో హరవిల్లు విరచి 
జానకి మనసు గెలిచిన రాముని 

చరణం

సిరి కళ్యాణపు బొట్టును బెట్టి
మణిబాసికమును నుదుటను గట్టి
పారాణిని పాదాలకు బెట్టి
పెళ్లి కూతురై వెలిసిన సీతా 

చరణం

సంపంగి నూనెను కురులకు దువ్వి
సొంపుగ కస్తూరి నామము దీర్చి
చెంప జవ్వాజి చుక్కను బెట్టి 
పెండ్లికొడుకై వెలసిన రాముని 

చరణం

జానకి దోసిట కెంపుల ప్రోవై
రాముని దోసిట నీలపు రాసై
ఆణిముత్యములు తలంబ్రాలుగా 
శిరముల మెరిసిన సీతారాములు.

ఈ చిత్రం తీసేప్పుడు రామారావు గారు దానిని ఒక క్రతువుగా భావించి మరీ తీసి అందులో రావణ పాత్ర ధరించారు. శ్రీరాముని గా హరనాథ్, సీతమ్మ గా మణి (ఆ తరువాత గీతాంజలిగా సుప్రసిద్ధులు) నటించారు.రామారావు గారికి దర్శకునిగా మొదటి చిత్రం ఇదే.

Seeds Of Consciousness

The concept of bondage arises from this mis-identification. The pseudo-entity suffers guilt and bondage and seeks liberation.

The real 'I', the noumenon, pure subjectivity, cannot possibly suffer because it is not equipped with any instruments with which sensation could be experienced.

Any experience, pleasant or unpleasant, could only be experienced by the phantom object.

In the case of the Jnani, the wise man, he has understood the basic illusion of the manifested universe and his apparent role as a phenomenon in the spontaneous functioning of the manifestation.

He has adapted himself smoothly to whatever happens to the phenomenon as it goes through its allotted journey of life, and thereafter 'returns home'.

He seems to be living his life like any other man, but the significant difference is that he has not identified himself with the body complex, and, therefore, there is no pseudo-entity that can experience suffering.

The ignorant person continues to go through the dream world thinking of himself as an independent entity with apparent volition.

He involves himself in the notion of doership and causality and suffers the results, becoming bound by the concept of Karma, including the concept of rebirth.

The Absolute nounemality manifests itself through millions of forms which are created and destroyed every moment, and in this spontaneous functioning there is no place at all for the notion of any entity.

Therefore, any action taken based on the notion that you are an autonomous, independent entity seeking 'liberation' will only lock you further into 'bondage'.

శ్రీ శివ మహా పురాణము

🌴. విద్యేశ్వర సంహితా 🌴

అధ్యాయము - 25

🌻. రుద్రాక్ష మహాత్మ్యము - 6 🌻

భైరవో నవవక్త్రశ్చ కపిలశ్చ మునిస్మ్సృతః | దుర్గా వా తదధిష్ఠాత్రీ నవరూపా మహేశ్వరీ || 74

తం ధారయే ద్వామహస్తే రుద్రాక్షం భక్తి తత్పరః | సర్వేష్వరో భవేన్నూనం మమ తుల్యో న సంశయః || 75

దశవక్త్రో మహేశాని స్వయం దేవో జనార్దనః | ధారణాత్తస్య దేవేశి సర్వాన్‌ కామానవాప్నుయాత్‌ || 76

ఏకాదశముఖో యస్తు రుద్రాక్షః పరమేశ్వరి | స రుద్రో ధారణాత్తస్య సర్వత్ర విజయీ భవేత్‌ || 77

తొమ్మిది ముఖముల రుద్రాక్ష భైరవుని స్వరూపమనియు, కపిలమహర్షి యొక్క స్వరూపమనియు చెప్పబడినది. తొమ్మిది రూపములతో విలసిల్లు దుర్గా మహేశ్వరి దానికి అధిష్ఠాన దేవత (74).

అట్టి రుద్రాక్షను భక్తితో ఎడవ చేతియందు ధరించు మానవుడు సర్వ సమర్థుడగుటయే గాక, నాతో సమానుడగుననుటలో సందేహము లేదు (75).

ఓ మహేశ్వరీ! పది ముఖముల రుద్రాక్ష సాక్షాత్తుగా జనార్దనుని స్వరూపము. ఓదేవీ! దానిని ధరించు మానవునకు కోర్కెలన్నియూ ఈడేరును (76).

ఓ పరమేశ్వరీ! పదకొండు ముఖములు గల రుద్రాక్ష రుద్రుని స్వరూపము. దానిని ధరించు వ్యక్తి అంతటా విజయమును పొందును (77).

ద్వాదశాస్యం తు రుద్రాక్షం ధారయేత్కే శదేశకే | ఆదిత్యాశ్చైవ తే సర్వే ద్వాదశైవ స్థితాస్తథా || 78

త్రయోదశముఖో విశ్వే దేవాస్తద్దారణాన్నరః | సర్వాన్‌ కామానవాప్నోతి సౌభాగ్యం మంగలం లభేత్‌ || 79

చతుర్దశముఖో యో హి రుద్రాక్షః పరమశ్శివః |ధారయేన్మూర్ద్నితం భక్త్యా సర్వ పాపం ప్రణశ్యతి || 80

ఇతి రుద్రాక్ష భేదా హి ప్రోక్తా వై ముఖభేదతః | తత్తన్మంత్రాన్‌ శృణు ప్రీత్యా క్రమాచ్ఛైలేశ్వరాత్మజే || 81

పన్నెండు ముఖముల రుద్రాక్షను కేశముల యందు ధరించవలెను. ద్వాదశాదిత్యులు దాని యందు ప్రతిష్ఠితులై ఉందురు (78).

పదమూడు ముఖముల రుద్రాక్షలు విశ్వేదేవతల స్వరూపము. వాటిని ధరించు మానవునకు కోర్కెలన్నియూ, ఈడేరి, సౌభాగ్యము మంగళములు కలుగును (79).

పదునాల్గు ముఖముల రుద్రాక్ష పరమశివుని స్వరూపము. దానిని భక్తితో శిరస్సుపై ధరించినచో, పాపములన్నియూ నశించును (80).

ఓ పార్వతీ! ముఖముల సంఖ్యను బట్టి రుద్రాక్షలలో గల భేదములను నీకు వివరించితిని. ఆయా రుద్రాక్షలకు సంబంధించిన మంత్రములను భక్తితో క్రమముగా వినుము (81).

ఓం హ్రీం నమః (1),
ఓం నమః (2),
ఓం క్లీం నమః (3),
ఓం హ్రీం నమః (4),
ఓం హ్రీం నమః (5),
ఓం హ్రీం హుం నమః (6)
ఓం హుం నమః (7),
ఓం హుం నమః (8),
ఓం హ్రీం హుం నమః (9),
ఓం హ్రీం నమః నమః (10),
ఓం హ్రీం హుం నమః (11),
ఓం క్రోం క్షౌం రౌం నమః (12),
ఓం హ్రీం నమః (13),
ఓం నమః (14).

అనునవి పదునాల్గు మంత్రములు.

భక్తి శ్రద్ధాయుతశ్చైవ సర్వకామార్థ సిద్దయే | రుద్రాక్షాన్‌ ధారయేన్మంత్రై ర్దేవనాలస్య వర్జితః || 82

వినా మంత్రేణ యో ధత్తే రుద్రాక్షం భువి మానవః | స యాతి నరకం ఘోరం యావదింద్రాశ్చతుర్దశ || 83

రుద్రాక్ష మాలినం దృష్ట్వా భూతప్రేత పిశాచకాః | డాకినీ శాకినీ చైవ యే చాన్యే ద్రాహకారకాః || 84

కృత్రిమం చైవ యత్కించి దభిచారాదికం చ యత్‌ | తత్సర్వం దూరతో యాతి దృష్ట్వా శంకిత విగ్రహమ్‌ || 85

సాధకుడు భక్తి శ్రద్ధలతో గూడినవాడై, సర్వకామనలు సిద్ధించుట కొరకై, జూదము మొదలగు వ్యసనములను, సోమరితనమును వీడి, మంత్ర పూర్వకముగా రుద్రాక్షలను ధరించవలెను (82).

మంత్రము లేకుండా రుద్రాక్షలను ధరించు మానవుడు పదునాలుగు ఇంద్రుల కాలమును నరకములో గడుపును (83).

రుద్రాక్ష మాలను ధరించిన వ్యక్తి ని చూచినచో, భూత ప్రేత పిశాచ డాకినీ శాకినీ మొదలగు, ద్రోహమును చేయు ప్రాణులు తొలగిపోవును (84).

చేతబడి మొదలగునవి కూడా రుద్రాక్షలను ధరించువానికి దూరముగా పోవును (85).

SRI NAGANATH Temple in Darukavanam

Purana of Aunda Nagnath temple

Pandavas came here during their Vanvas (life in forests) build a hermitage for themselves. Their cows used to go to the same river bank to drink water. After drinking wate, milk used to automatically flow into the river as if the cows were offering to the river. One day Bhima saw this miraculous event. He promptly told Dharmaraja about the same. Then Dharmaraja said, “Surely, some great God must be living in this river”. Then the Pandavas started removing the water from te river. The middle part of the river was so hot that the water there was boiling.

Bheema lifted his mace attacked the river thrice. The water gave way instantly. At the very moment , instead, blood started oozing like a spring. Lord Shankara’s Linga could be seen as the JyotirLinga.

On the west coast in an area of 16 Yojanas Daruka and Daruk need to live. The hermits were tired of being harassed by Daruk, and others. So they went and sought refuge with Orvamuni, who in turn cursed the Demons that they would be destroyed. The Devas launched an attack on the Demons.

Now, the Demons began to worry. Daruka, who received some special boons from Parvati, lifted the entire forest, took it away on the path of the sky and put it in the middle of the sea. Only then, did the Demons relax and continue to live there. They used to go by boats and capture the hermits and imprison them the island. Once, there was a Shiva devotee by the name Supriya who was among the prisoners. He never ate food or drank water without worshipping Shiva. He continued to do Puja even while in prison. Aunda Nagnath Jyotiling Temple

When the guards informed their chief about his, he ordered that Supriya be put to death. Then Supriya prayed to Lord Shankara for his life. The Lord appeared before him immediately and destroyed the entire group of demons including their families. The Lord laid open the entire island for all the four classes of people for living. On the other land, Parvati here granted a boon to Daruka. As a result, at the end of that era, only Demons would be created and she would rule Daruka. Lord Shiva accepted this. Then Shiva and Parvati stayed there. Shiva once again assumed the form of JyotirLinga, with the name Nageshwar and Parvati was known as Nageshwari.

Specialities of Aundha Naganath Temple

The architectural beauty of the Nagesh Temple is simply exquisite. This temple built with stones during the Pandava period is strong. The four walls of the temple are very strong and the corridors are large. The court hall is supported by eight pillars. It is oval shaped. Both this and the Nagesha Lingamurthy is located in the small internal Garbhagriha.


Here, there is no Nandi idol in front of Mahadeva. There is separate Nandikeshwara temple back of the main temple. On all the four sides of the main temple, smaller temples for the twelve JyotirLingas are constructed. Apart from these, VedavyasaLinga, bhandareshwar, Nilakanteshwar, Ganapati, Dattatreya, Muralimanohar, Dasavatar temple and idols etc., are there. In all, there are 108 Shiva temples and 68 shrines are located here. Aunda Nagnath Jyotiling Temple

The structure of the Naganath temple is very beautiful. Inside it, there is another shrine called Runamochan teerth. Both these shrines are called “Mother-in-law- Daughter-in-law” shrines. Every 12 years, at the time of Kapila Shashti, kashi Ganga offering as “Padarpan” is performed. During this the water in the teerth kund looks crystal clear. Again at a specific time it becomes ‘Shivala Yukt”.

Close to the Naganath temple, there are several statues of various divines. Besides these there are many more idols of animals, soldiers relating some stories. These stones idols are very beautiful to look at. At a huge corner, there is an idol of Paravti, who is sulking with Shiva trying to pacify her. This statue is amazing to look at with its stunning features. It is unmatched in its expression of emotions.

Aurangazeb was intolerant towards other religions and wanted to destroy this Hindu temple. When he tried, thousands of bees came out of the temple and attacked Aurangazeb and his army. He left the demolition work midway and went away. The devotees rebuild the broken temple.

Sometimes snakes with their hoods open can be seen standing guard on the Naganath Linga idol. When they drink the milk left in cups for them, is never known.

“Amardakamidam Kashi Dughdeyamkila Jahnave|
Vishwesho Naganadhoyam, Bhawani Kanakeshwara||”